
Gia Đình Mũ Đỏ Việt Nam
Vùng Thủ đô Hoa Thịnh Đốn và Phụ cận
Tự Truyện
Chủ đề:
qh30t4đ
Tác giả: Nguyễn An Vinh

bấm vào đây để in ra giấy (print pdf)

Dưới chân tượng đài của Thủy quân Lục chiến, xác một người Cảnh sát nằm đó. Máu ở đầu ông ta chảy ra tươi rói. Người Sĩ quan Cảnh sát đeo lon trung tá. Ông mặc đồng phục màu xanh. Nắp túi ngực in chữ Long. Trung tá Cảnh sát Long đã tự sát ở đây, cộng sản để mặc ông ta nằm gối đầu trên vũng máu. Phóng viên truyền hình Pháp quay rất lâu cảnh này. Lúc tôi đến là 14 giờ 30. Dân chúng đứng mặc niệm Trung tá Long, nước mắt đầm đìa. Những người không khóc thì mắt đỏ hoe, chớp nhanh.

Tiểu sử Trung tá Nguyễn văn Long
Qua nhiều bài viết về Trung tá Nguyễn Văn Long mà chúng tôi có
dịp đọc trước đây, chúng tôi vẫn cảm thấy có điều gì đó còn thiếu
sót, nếu không muốn nói là chưa thỏa mãn được những gì mà chúng ta
muốn biết về Trung tá Long. Người mà chúng tôi nghĩ đến có thể bổ
túc cho những thiếu sót đó không ai khác hơn là cựu Trung tá Nguyễn
An Vinh, nguyên Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ Huy Cảnh Sát Quốc gia Đà Nẳng,
người đã có thời gian dài được gần gũi với Trung tá Long, trong phạm
vi Bộ Chỉ Huy Khu I, cho đến ngày 30 tháng 4 năm 1975.
Kính
mời quý vị xem bài của cựu Trung tá Chỉ huy trưởng Nguyễn An Vinh.
Sau chính biến 1 tháng 11 năm 1963 lật đổ nền Ðệ nhất Cộng Hòa,
Quốc Gia trải qua một thời kỳ hỗn lọan. Tại miền Trung, đặc biệt là
Thừa Thiên–Huế, hoạt động ngành An ninh trật tự hoàn toàn tê liệt.
Chỉ trong vòng chưa đầy 3 năm mà đã thay đổi sáu Giám Ðốc Nha Công
An. Có ông chỉ tại chức 32 ngày. Hai Trưởng ty Công An Thừa Thiên và
Cảnh Sát Huế đều là cơ sở nòng cốt cộng sản, một vài tay chân của
nhóm Phật Giáo Ấn Quang tranh đấu ly khai xuống đường phá rối. An
ninh trật tự hoàn toàn suy sụp.
Ðể đối phó với tình hình rối
ren của vùng I, tháng 6 năm 1966 Trung Ương quyết định bổ nhiệm
Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Loan đảm nhiệm chức vụ Tổng Giám Đốc Cảnh
Sát Quốc Gia, và ngay lập tức, ông cho chấn chỉnh lại những hoạt
động của Lực Lượng Cảnh Sát Quốc Gia tại địa phương đầy biến động
này, đồng thời bổ nhiệm Quận trưởng Cảnh Sát Võ Lương giữ chức Giám
Ðốc Cảnh Sát Quốc Gia Vùng. Quận trưởng Cảnh Sát Võ Lương là Giám
Ðốc thứ bảy kể từ năm 1963 và là người đầu tiên giữ vững được kỷ
cương trật tự sau một thời gian hỗn loạn quá dài. Ðể mau chóng ổn
định nhân sự cũng như hoạt động, Ông cho lệnh di chuyển Nha CSQG từ
Huế vào Ðà Nẵng. Ông cho tất cả nhân viên dễ dàng trong một tháng để
thu xếp gia đình.
Trong vòng một tháng đó, phần đông nhân
viên đã có đủ thì giờ để ổn định việc nhà cửa và chuyện con cái học
hành. Chỉ riêng Trung tá Long, lúc ấy vừa được bổ nhiệm chức Chủ Sự
Phòng An Ninh Nội Bộ kiêm Thanh Tra, là còn loay hoay chưa kiếm ra
nơi tá túc cho gia đình. Hết hạn 1 tháng, Ông không thèm xoay sở nữa
mà đã sáng kiến thực hiện một việc cổ kim không giống ai:
Thấy có một khoảng đất công trống trên đường Duy Tân, giữa lòng
thành phố Đà Nẵng, Ông dựng lên một cái chái lợp tôn, dựa lưng vào
bức tường thành của một công sở. Ðó là nơi gia đình ông đang cư trú,
không điện không nước.
Có hai nhân viên thuộc quyền ghé thăm
thấy cả nhà ban đêm thắp hai ngọn đèn dầu lù mù, họ rủ nhau hùn tiền
mua đến cho ông một cái đèn Manchon. Ông từ chối nhất định không
lấy, nói thế nào ông cũng không chịu, bắt họ đem đi trả lại.
Câu chuyện nhà ông Long thắp đèn dầu được nhiều người kể đi kể lại ở
sở. Một hôm nhân có dịp ngồi chung xe với ông Giám Ðốc lên họp Quân
Ðoàn, tôi kể Ông nghe câu chuyện về cái đèn Manchon. Ông Giám Đốc
lắc đầu nói:
“... tính của Long là vậy, tôi biết chả từ lâu,
từ hồi còn làm bên Công An Liên Bang. Ðó là một người rất tốt, thanh
liêm, và cương trực, đông con nhà nghèo...”. Từ lúc đó cho đến khi
vào họp Ông không nói thêm lời nào. Ông lặng lẽ, dường như có điều
tính toán suy nghĩ, ngó mông lung ra ngoài đường. Tuần lễ sau, tôi
ghé nhà Long thăm đã thấy có điện nước. Hỏi ra thì biết trong lúc
Ông Long đi làm, có 2 người tới bắt cho 2 bóng đèn và 2 lỗ cắm điện,
một vòi nước. Họ không lấy tiền cũng không cho biết ai sai tới. Tôi
biết ngay là do sự can thiệp kín đáo của Ông Giám đốc. Biết Ông
không ra mặt tôi cũng làm thinh luôn.
Liền sau đó, trong một
phiên họp khoáng đại, ông Giám Ðốc hỏi nhỏ tôi, nhà Long có điện
chưa. Tôi trả lời có rồi, có cả nước nữa. Ông gật đầu, mỉm cười nhìn
về phía Long, nét mặt hiền lành khoan dung. Ông vui vì đã giúp được
thuộc cấp một việc tuy nhỏ nhưng rất cấp bách cần thiết. Tính Ông
quảng đại, kín đáo, và chi tiết. Nhiều khi làm ơn từ việc nhỏ đến
việc lớn, không cần cho ai biết.
Dạo ấy, vì cơ sở mới dọn từ
Huế vào, phòng ốc chưa đủ, Ông Giám đốc cũng không có tư dinh phải ở
tạm một phòng trong khách sạn Grand Hotel trên đường Bạch Ðằng.
Trong khách sạn có sẵn Restaurant. Ông thường dùng bữa vớí nhiều
viên chức khác ngành, vừa ăn vừa luận bàn công việc. Những lúc không
mời ai, Ông gọi tôi tới ăn cơm chung. Nhờ có chút khả năng giao
thiệp, quen biết nhiều người và luôn sẵn những chuyện tếu vô hại,
Ông thường ngồi nhiều giờ với tôi, bàn về đủ mọi thứ, phần lớn là
những việc trên trời dưới đất, không dính dấp gì tới công vụ. Nhân
một lúc vui vẻ, cởi mở, tôi nhắc lại chuyện Trung tá Long và hỏi Ông
lý do không cho Long biết việc Ông can thiệp bắt điện nước vào nhà.
Ông cườì rồi từ từ kể. Sau đây là những gì Ông Giám đốc Võ Lương nói
về Trung tá Nguyễn Văn Long:
“... Tôi biết Long từ những thập
niên 1940, khi Giả (tiếng thông dụng miền Trung có nghĩa là Anh ấy,
Ông ấy) mới gia nhập Ngành An ninh thời Tây. Giả nổi tiếng 1à siêng
năng cần mẫn, kỷ luật, và trong sạch. Lương bổng không đến nỗi tệ
nhưng gia đình đông con lại suốt đời không tơ hào những bổng lộc phi
nghĩa nên thời nào cũng nghèo. Cả đời ở nhà mướn. Ðúng ra, trước năm
1963 Giả cũng có một căn nhà tương đối được, ở đường Phạm Hồng Thái,
thành phố Huế. Nhà này có từ nhiều năm trước, có thể do cha mẹ để
lạị. Trước đảo chánh Ông Diệm, Giả bị bắt giam trong vụ Gián Ðiệp
Miền Trung do Phan Quang Ðông điều tra khai thác. Trong thời gian bị
ngưng chức không lương tiền hàng tháng, bà vợ đã phải bán căn nhà
này để đong gạo cho gia đình...
... Giả sống rất chừng mực,
lương thiện, không có khả năng xoay xở, lại càng không muốn xoay xở
bậy bạ. Nhũng lúc gặp khó khăn thì cắn răng chịu đựng, không hề muốn
nhờ vả ai. Giả rất khó chịu khi phải chịu ơn người khác. Ðiều này
giải thích được tại sao tôi không trực tiếp cho biết đã nhờ người
bắt điện nước cho gia đình Giả. Chuyện nhỏ không muốn Giả có mặc cảm
mang ơn...
... Là viên chức kỳ cựu, phuc vụ trong ngành đã
hơn 20 năm, Long có khá nhiều cơ hội để khá hơn, nhưng cơ hội nào
Giả cũng bỏ qua, có khi còn quyết liệt từ chối thẳng tay, nên đến
bây giờ vẫn sống chật hẹp với đồng lương của một công chức.
... Giả bị bắt giam trong vụ Gián Ðiệp Miền Trung năm 1962 nên sau
khi Chính Phủ Ngô Ðình Diệm bị lật đổ, Long được cử ngay làm Trưởng
Ban Công Tác Ðặc nhiệm điều tra tội ác và tài sản chế độ cũ cũng như
của nhóm Cần Lao. Nhiều người cứ tưởng dịp này Long tha hồ ân oán
giang hồ. Nhưng trái với mọi suy đoán, Long hành xử trách nhiệm hoàn
toàn vô tư, không nghe lời xúc xiểm, không thành kiến, cũng như
không bới lông tìm vết. Ðể tránh mấy tay môi giới chạy chọt xin xỏ
đút lót lôi thôi, Long cắm trại luôn trong sở, thật khuya mớí lạch
cạch đạp xe về nhà. Dạo ấy cả gia đình theo đạo Công Giáo, nhà thuê
ngay kế bên Dòng Chúa Cứu Thế Huế. Nhà Long cửa đóng then cài. Long
không tiếp bất cứ ai.
... Năm 1965, Long đưọc bổ nhiệm làm
Trưởng ty Công an Ðặc Biệt Bến Hải, đóng dọc theo Nam Vĩ Tuyến 17
thuộc quận Trung Lương, tỉnh Quảng Trị. Nhận việc chưa bao lâu thì
Phòng Lương Bổng, Vật Liệu, Kế Toán đưa cho Giả một phong bì đầy
tiền. Long hỏi cái gì thì họ cho biết, như thông lệ từ trước, đây là
số tiền bán bớt xăng nhớt và văn phòng phẩm nạp cho Trưởng ty làm
mật phí giao tế. Giả đỏ mặt, trợn mắt đòi bỏ tù cả đám. Từ đó hết ai
dám léng phéng chuyện tiền nong lem nhem với Long...”
Kể đến
đây Ông Giám Ðốc cười thành tiếng và nói đùa: “... Nếu Long chịu
nhận vàì ba mớ phong bì như thế thì đâu đến nỗi bây giờ phải cắm dùi
đường Duy Tân. Nên nhớ Long đang là chức Trưởng ty khi được lệnh di
chuyển từ Quảng Trị vào Ðà Nẵng. Một Ông Trưởng ty mà ngày trước
ngày sau phải ở bụi ở đường thì thế gian chỉ có một Nguyễn văn Long
mà thôi, không có người thứ hai. Bổ nhiệm Long vào chức An Ninh Nội
Bộ và Thanh Tra, tôi yên tâm nhưng cũng có nhiều anh khó chịu không
vui đấy...”
Khi tôi hỏi về Vụ Gián Ðiệp Miền Trung, Ông cho
biết vụ ấy không hẳn là có thật mà chỉ do Pháp cố ý dựng chuyện lên
để phá thối. Công việc của Phan Quang Ðông là huấn luyện và tung
mạng lưới tình báo gián điệp ra Bắc hoạt động vùng Thanh-Nghệ-Tĩnh
mà thôi. Ðông không dính líu gì đến vấn đề nội chính và an ninh quốc
nội. Ðông bị xử tử hình để bịt miệng, do áp lực từ cộng sản trong
nhóm tranh đấu, gây rối Mìền Trung. Không có vụ gián điệp thì Ðông
cũng bị giết.
Hình như Long biết sự kiện này cho nên ngày xử
bắn Phan Quang Ðông tại Sân Vận Ðộng Chi Lăng, mấy người bạn cùng vụ
rủ Long đi coi, Long từ chối. Long nói:
“... Chuyện Ðông có
những điều chưa minh bạch, xét xử vội vàng và có quá nhiều áp lực.
Ðông đâu đáng tội chết! Vả lại oán thù nên cởi, không nên buộc...
Ông Giám Ðốc kết luận: ... Long khắt khe sắt thép với chính mình
nhưng khoan dung nhân hậu, công bằng, và rộng lượng với kẻ khác, cả
với kẻ vừa mới giam giữ mình...”
Năm 1970, tôi bàn giao chức
Chỉ huy trưởng cho Thiếu tá Trần Hàng để ra Ðà Nẵng. Vừa nhận việc
chưa được bao lâu thì thành phố chịu một cơn bão lụt Sóng Thần khủng
khiếp chưa từng thấy trong cả trăm năm. Mưa như trút nước. Sóng biển
gầm thét dữ dội. Một phần đường trong thành phố ngập nước quá đầu
gối. Giáp ranh phía Bắc thành phố là Bãi Thanh Bình thành một vùng
nước mênh mông. Nhưng ngặt nghèo và nguy hiểm nhất là khu tạm cư
Ngọc Quang. Khu này là một dải cát bồi thoai thoảỉ nằm dài giữa Bãi
Thanh Bình và biển cả, không một bóng cây. Từ tầm xa nhìn tới, toàn
khu hoàn toàn biến mất, chỉ còn thấy lác đác ít nóc nhà nhấp nhô
theo sóng dữ. Gió rất mạnh, thổi giật từng cơn. Bộ Chỉ Huy Cảnh Sát
Quốc Gia huy động toàn bộ lực lượng cơ hữu như Giang Ðoàn và trưng
dụng thêm một số ghe thuyền tư nhân trong nỗ lực di tản dân chúng
vào khu an toàn, lúc ấy là sân Trường Kỹ Thuật ở đường Cao Thắng và
chung quanh 2 Thánh Ðường Họ Giáo Ngọc Quang và Giáo Xứ Thanh Ðức.
Qua máy truyền tin, Giang Ðoàn cho tôi biết gia đình Trung tá
Long ở vào một khu nguy hiểm nhất. Nhà có thể bị cuốn trôi ra biển
bất cứ lúc nào. Cả gia đình đã lên được đất liền nhưng Trung tá Long
đang ngồi trên một cái chõng tre, tay cầm chai rượu thuốc, nói là để
ở lại giữ nhà, không chịu đi đâu hết. Tôi nghe mà lạnh người. Cũng
lại cái “Ông Trời sợ” này nữa. Tôi không thể quên vụ Ông cắm dùi ở
đường Duy Tân năm nào và việc Ông Giám Ðốc Võ Lương kín đáo giúp đỡ
bắt điện nước cho Long.
Tôi nhờ Giang Ðoàn ra tận nơi, đưa
máy truyền tin cho tôi nói chuyện với Long. Nghe tiếng tôi, Ông nói
ngay: Chào Ông Chỉ huy trưởng, tôi không sao đâu. Sau một hồi giải
thích gần như năn nỉ, cuối cùng phải viện dẫn lý do an ninh cũng như
xin Ông hợp tác để làm gương cho đồng bào. Cuối cùng Ông mới chịu
vào bờ.
Dọn dẹp bão lụt xong, dân chúng lo sửa sang những thứ
đỗ nát. Tôi điện thoại cho Ông hỏi thăm nhà cửa hư hại ra sao. Ông
trả lời tỉnh bơ: Nhà chỉ có mấy tấm ván, xẹp xuống rồi dựng lại lên,
có chi mà hư hại. Tuần này tôi xin nghỉ mấy ngày phép và mất một mớ
đinh là xong ngay. Tôi bái phục cái thái độ bình tâm giản dị gần như
bất cần của Ông, nhưng quyết định phải ra tận nơi coi cho biết. Tôi
mặc thường phục cùng với mấy tay bài trừ du đãng đi Honda, luồn lách
ra Ngọc Quang. Tới nhà Ông Long, tôi hết hồn.
Căn nhà của Ông
chỉ là một tác phẩm chắp nối vội vàng và lỏng lẻo gồm mọi thứ tạp
nhạp không đáng gọi là vật liệu, góp nhặt từ nhiều nguồn gốc khác
nhau. Nhà nằm lọt vào khu vực tạm cư hỗn độn gồm các gia đình đổ về
từ những vùng quê Quảng Nam mất an ninh. Giây điện và giây phơi áo
quần chằng chịt. Rất mau, tôi vụt nhớ đến một bản báo cáo của Cảnh
Sát Ðặc Biệt về việc cộng sản cài người vào dân tị nạn và vụ xe ông
Trưởng phòng Ðặc Biệt Nha tên Diệp đi mua vật liệu bên Quận Ba bị
đặt Plastic chết banh xác trên gần Chợ Cồn năm nào. Thương Ông, tôi
nhất định phải đưa Ông vào thành phố.
Ngay ngày hôm sau tôi
nhờ các phường quận tìm dùm một miếng đất cho Ông Long cất nhà. Các
nơi tìm được khá nhiều nhưng tôi chọn ra 4 chỗ. Tôi lái xe đưa Ông
đi xem. Cả 4 chỗ Ông không chê nhưng ngần ngại không quyết định,
viện dẫn nhiều lý do nghe cũng được. Chuyện không thể chậm trễ, tôi
nói ngay: hay là Ông vô ở chung với tôi. Ông cười khẩy, tưởng tôi
bực mình nói lời mỉa mai. Sự thực khi nói câu đó, tôi nghĩ đến khu
đất trống sau tư dinh dành cho gia đình Chỉ huy trưởng số 37 Nguyễn
Thị Giang, ngay trung tâm thành phố, sát tường rào Trường Nam Tiểu
Học, có thể mở lối đi riêng. Tôi chỉ cho Ông. Ông chịu liền nhưng
còn bán tín bán nghi. Ðể xác nhận không phải chuyện bông đùa, tôi
đưa Ông tới một trại cây đường Phan đình Phùng, nói với bà chủ chọn
cho Ông một số cây ván thứ tốt, hoá đơn gởi cho tôi. Tới đây Ông mới
tin là chuyện thật và bắt tay tôi vui vẻ, nói lời cám ơn.
Không chờ đợi lâu, Ông cho tháo căn nhà từ Ngọc Quang, cha con chồng
vợ cả gần chục người hớn hở dựng căn nhà mới. Chỉ trong vòng chừng 2
tuần là xong, điện nước từ nhà tôi câu qua. Gia đình Ông Long vui vẻ
đã đành, phần tôi cũng vui không ít.
Những ngày tiếp theo,
tôi chờ hoài không thấy trại gỗ đưa hóa đơn tới, hỏi ra mới biết:
thấy tôi tận tâm, nể mất lòng, Ông chỉ lấy một ít ván gắn vào mặt
tiền coi cho được còn bao nhiêu Ông mua các thứ tạp nhạp từ một bãi
phế thải ở đường Ông Ích Khiêm chở mấy xe Ba Gác về, đóng phía trong
phía ngoài khá tươm tất. Một lần nữa tôi cảm phục tính lương thiện
và sòng phẳng của Ông. Dọn vào nhà mới xong, ít lâu sau Ông thăng
trung tá và được bổ nhiệm Chánh Sở Tư Pháp, tiếp tục phục vụ tại Bộ
Chỉ Huy Vùng. Từ đây Ông yên tâm ở bên cạnh nhà tôi và tôi cũng có
cơ hội làm một chút quan sát:
Nhà Ông rất đông con. Một vợ
một chồng, sinh 12 lần, nuôi 13 đứa, có cả cặp sinh đôi sau cùng,
một trai một gái. Ông còn cưu mang thêm một đứa cháu mồ côi, anh nó
đi lính tận trên Pleiku, giao luôn cho Ông giữ. Chưa hết. Nhà còn có
thêm một con heo con. Bà Long nói phải nuôi thêm con heo làm lợi,
cho đứa cháu mồ côi thêm tiền ăn học. Chuyện nhà Ông Long nuôi heo
nhiều người không tin, đòi đến coi. Làm gì giữa thành phố, ngay cạnh
tư dinh Chỉ huy trưởng Cảnh Sát mà lại có người dám nuôi heo. Ai nói
gì thì nói, hiểu rõ hoàn cảnh gia đình, cùng cái lý do chân thật và
tội nghiệp đối với Bà Long, tôi không phản đối. Mấy đứa con nhỏ của
tôi cũng rất ưa thích con heo. Ði học về, tụi nhỏ chạy sang xem, cho
heo ăn, trầm trồ khen heo sạch sẽ và mau lớn. Thấy các con ưa thích,
tôi cũng vui. Bà Long lại càng vui hơn.
Ông Long dạy con rất
nghiêm nhưng không hề ồn ào to tiếng. Ông ưa nói chuyện gương trung
liệt người xưa và lấy chuyện sách đèn của các con làm trọng. Ông
thường dặn con: dù hoàn cảnh nào cũng ráng kiếm cho được ba mớ chữ.
Câu Ông thường nhắc đi nhắc lại với các con là: Khi nào cái đầu cũng
ở trên. Cái đầu phải có kiến thức để điều khiển toàn thân làm những
việc khá hơn là việc tay chân lao động.
Những lúc rảnh rỗi
nhà tôi hay sang chơi, khen mấy cháu học giỏi và thường dấm dúi cho
các em chút đỉnh tiền để khi thì mua cái cặp sách, khi thì mua bộ áo
quần. Ðặc biệt đứa cháu mồ côi là nhà tôi thương nhất. Ông Long có
mấy con đã trưởng thành. Hai anh đi Không Quân, một Thiết Giáp, ba
Cảnh Sát. Đứa đầu lòng tên Phụng, Sĩ Quan Biệt Ðộng Quân, tử trận.
Thỉnh thoảng các cháu về phép, nhà tôi thường dặn dò phải cẩn thận
giữ mình, đôi khi còn có chút ít tiền cho các cháu cà phê. Những cử
chỉ thương yêu nhẹ nhàng kín đáo như thế chỉ có các con và Bà Long
biết, Ông Long thì không. Qua tôi, nhà tôi đã hiểu tính Ông Long rất
tự ái và không ưa nhờ vả ai, dù là từ những người thân.
Trong
năm năm sống cạnh nhau, Ông Long chỉ sang nhà tôi có một lần, đi
chung với Ông Võ Hoàng, anh Ông Giám Ðốc Võ Lương. Lúc ấy tôi vừa
cho thêm một người bạn khác, Ông Huỳnh Giáo cựu Trưởng ty Công An
Quảng Tín làm căn nhà đằng sau, phía bên phải. Nhà Ông Long bên
trái. Ông Võ Hoàng là một nhà phong thủy cho biết hai căn nhà phía
sau Tư dinh là một phối trí phong thủy tuyệt hảo, che chắn hết mọi
bất trắc, rủi ro, không sợ đao kiếm cùng kẻ xấu chém lén sau lưng.
Ông Chỉ huy trưởng sẽ yên vị tại chức lâu dài. Tôi không biết nhiều
về phong thủy, cũng không hẳn tin. Tôi chỉ muốn làm một việc tử tế
khi có cơ hội để giúp cho hai người bạn mà tôi rất thương yêu và mến
phục.
Sống bên nhà tôi lâu như thế mà gia đình Ông Long không
bao giờ xin “ân huệ” cho mình cũng như cho bất cứ ai. Họ sống lặng
lẽ, âm thầm gần như cam chịu. Bà Long thường nói đây là căn nhà vừa
ý nhất từ trước đến nay và ao ước được ở đây mãi mãi... Niềm ao ước
bình thường giản dị ấy không được bao lâu thì Ðà Nẵng thất thủ, cuối
tháng Ba 75. Tai trời ách nước đổ sập xuống, chúng tôi tan tác mỗi
người một nơi.
Tôi thoát đi được trong gang tấc, theo một tàu
Mỹ vào Cam Ranh. Tại đây dùng tàu đò dân sự vào Vũng Tàu. Khi vừa
mới từ bờ ra lại biển khơi, tôi gặp Ông Long đi trên một ghe đánh cá
từ Ðà Nẵng vào. Tôi đổi tàu cùng Ông xuôi Nam. Về đến Sài Gòn chia
tay mỗi người một ngả. Tôi tìm cách cùng gia đình thoát thân lần
nữa. Qua tới Guam được mấy ngày thì được tin Long tự sát. Tôi bàng
hoàng xúc động, thương Ông suốt một đời lận đận và kết thúc tức tưởi
thế kia. Từ đó tôi bị thúc bách và tự cho như có bổn phận phải tìm
thêm tin tức của Long:
Ở Mỹ, tôi theo dõi các báo lớn ngoại
quốc có đăng trang bìa hình Long tự sát trước tượng đài Thủy Quân
Lục Chiến khu tiền đình Trụ Sở Quốc Hội, sắc phục và cấp bậc Sĩ Quan
Cảnh Sát ngay ngắn đàng hoàng, nhưng không có báo nào nói xác Long
ai đem đi đâu. Tôi cứ nghĩ thi thể vô thừa nhận đã bị vùi dập ở một
xó xỉnh nào.
Nhưng không. Khoảng hơn hai tuần sau, Bà Long
nhận đươc giấy báo vào nhà thương Grall nhận xác. Nguyên do là khi
tuẫn tiết, trong túi áo Long có thẻ căn cước địa chỉ 37 Nguyễn Thị
Giang, Ðà Nẵng. Nhà thương cứ theo địa chỉ đó mà báo tin. Tôi nhớ là
cái căn cước bọc nhựa ấy tôi đổi lại cho Long khi vừa mới dọn vào ở
chung, đặc biệt có chữ ký của tôi làm kỷ niệm, không phải chữ ký của
Thiếu tá Chỉ huy phó như những căn cước khác. Tự nhiên tôi có chút
suy nghĩ sao mà cái việc nhỏ nhặt như việc đổi cái thẻ căn cước bọc
nhựa năm xưa lại đưa đến một sự việc quá quan trọng như thế. Cái căn
cước có chữ ký của tôi đó không phải vì nhu cầu mà chỉ vì chút cảm
tình, nhưng lại chính nhờ nó mà gia đình nhận đươc xác của Long. Ðây
có phải chỉ là một diễn tiến tình cờ hay là một tính toán cẩn thận
của Long. Giả thuyết thứ hai hợp lý hơn.
Ðà Nẵng mất mau quá,
Long chưa kịp lãnh lương tháng ba nên nhà không có tiền vào Sài Gòn.
Tội nghiệp chỉ có cô Tâm, con thứ ba vào nhận xác. Tới Sài Gòn ngày
17 tháng 5 cô Tâm cùng với một người chị thứ hai tên Ðào và người em
gái tên Thuận đang làm việc ở Sài Gòn tới nhà thương Grall. Tại dây
nhân viên Bệnh Viện, như có được lệnh của Ban Giám Ðốc, đã dành mọi
dễ dàng, chỉ vẽ tận tâm chu đáo và tỏ ra có thiện cảm đặc biệt với
người chết. Họ tắm rửa, thoa thuốc, uốn nắn, và chăm sóc thi thể nhẹ
nhàng tử tế đến độ làm các con cảm động và ngạc nhiên. Ngày chôn cất
có ban hậu sự Nhà Thương sắc phục và xe tang đàng hoàng, khoan thai
đưa tiễn tới Nghĩa Trang. Tất cả đều hoàn toàn miễn phí. Thi hài
được mai táng tại Nghĩa Trang Giáo Xứ Công Giáo Bà Quẹo với đầy đủ
lễ nghi tôn giáo. Có Linh Mục đến làm phép xác. Rõ ràng là cái chết
công khai và lẫm liệt của một Anh Hùng vị Quốc vong thân, ngay lập
tức đã có người trân trọng. Ít năm sau gia đình cải táng. Lần này
thì khăn tang trắng một vùng, đầy đủ vợ và các con, các cháu, xác
được hỏa thiêu. Tro ký thác tại Nhà Thờ Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn,
đường Kỳ Ðồng.

Ngày mất nước 30 tháng 4 năm 75, khi
biết mọi sự đã hỏng hết, nhiều Tướng Lãnh, Sĩ Quan, Binh Lính, Cảnh
Sát, và cả nhân viên Dân Chính đã tự sát tại nhiều nơi và bằng nhiều
cách, cách nào cũng nói lên chí khí bất khuất không đầu hàng, không
để cho thân rơi vào tay giặc. Nhưng cái chết của Trung tá Nguyễn văn
Long mới được cả thế giới biết đến mau nhất, gây xúc động mạnh nhất.
Long đã chọn cách thế, giờ giấc cho cái chết có mục đích tại một địa
điểm không thể có nơi nào thích hợp hơn. Trước Tòa Nhà Quốc Hội,
dưới chân Tượng Ðài Chiến Sĩ là nơi biểu tương Trái Tim đang thoi
thóp của Miền Nam. Ông đã nằm xuống đó để chấm dứt nhịp đập trái tim
Ông. Ông dâng hiến máu tươi và mạch sống cho Tổ Quốc. Khỏi cần phải
luận bàn dông dài, cả thế giới cùng công nhận Long đã bình tĩnh sửa
soạn cho cái chết từng chi tiết. Long mặc sắc phục, cấp bậc chỉnh
tề, thẻ căn cước cài trong túi áo. Trước lúc bắn vào đầu, Long đứng
nghiêm, chào kính Tượng Ðài rồi khoan thai nằm xuống. Chỉ một phát
súng dứt khoát và chính xác, Long anh dũng đền ơn nước.
Ðã
một thời sống gần và làm việc chung, tôi thương mến Long lúc sinh
thời, kính phục Long khi đã chết, và sẽ mãi mãi nhớ Long. Cái chết
của Long là một cái chết bất tử!
25/03/2017
Nguyễn An Vinh

bấm vào đây để in ra giấy (print pdf)


thiên sứ micae – thánh bổn mạng sđnd qlvnch

|
|

hình nền: thắng cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ. Để xem được trang web này một cách hoàn hảo, máy của bạn cần được trang bị chương trình Microsoft Internet Explorer (MSIE) Ấn bản 9 hay cao hơn hoặc những chương trình Web Browsers làm việc được với HTML–5 hay cao hơn.
nguồn: internet eMail by batkhuat nguyen chuyển
Đăng ngày ngày Chúa Nhật, April 26, 2026
tkd. Khoá 10A–72/SQTB/ĐĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, QLVNCH