

Gia Đình Mũ Đỏ Việt Nam
Vùng Thủ đô Hoa Thịnh Đốn và Phụ cận
Trang Sưu
tầm
Chủ đề:
lễ tạ ơn đầu tiên cử hành ở mỹ
Tác giả:
Thomas J. Craughwell
Dịch:
tkd
Bản
Việt ngữ

Bấm vào đây để in ra giấy (Print PDF)

Bài bình
luận: hơn 50 năm trước khi
có nhóm di dân người Puritans (người Anh theo đạo Tin lành chống
chính quyền nước Anh thời đó) đặt chân lên thuộc địa Plymouth,
tiểu bang Massachusetts–Hoa Kỳ, thì đã có nhóm di dân người Công
giáo Tây–ban–nha đã cử hành Thánh Lễ Tạ Ơn đầu tiên cho bữa tiệc
của họ tại thành phố St. Augustine.
–Thomas J. Craughwell

St.
Augustine thuộc tiểu bang Florida–Hoa Kỳ, là một thành phố
nhỏ bé nhưng lại có rất nhiều cái “đầu tiên” ở Mỹ ghi trong
bảng thành tích của nó. Trước hết nó là thành phố đầu tiên,
mà sau này là Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, có nhóm người Âu châu
di dân vĩnh viễn đầu tiên đến đây. Là nơi mà Thánh lễ Công
giáo đầu tiên được cử hành tại Hoa Kỳ. Là nơi đầu tiên đền
Đức Bà được xây cất (đền này tọa lạc tại thánh đường Mission
Nombre de Dios). Nơi mà tổ chức Truyền giáo tiên khởi (đầu
tiên) ở Mỹ của giáo hội Công giáo được thành lập để đến với
người bản xứ (the American Indian) tại lục địa bắc Mỹ này.
Và, hiện nay, lại một ngạc nhiên khác nữa, thành phố St.
Augustine là nơi đầu tiên đã cử hành Thánh Lễ Tạ Ơn trên đất
Mỹ này. Như quý vị hẳn biết đấy, chi tiết này có thể không
được công dân của thành Plymouth, tiểu bang Massachusetts
hưởng ứng nồng nhiệt. Dưới đây là những gì đã xảy ra:
Vào năm 1565 [cách đây 451 năm/hơn 4 thế kỷ], một đoàn
thuyền Tây–ban–nha chở 800 di dân (thực dân) và 700 quân
lính đã khám phá vùng đất này. Vì ngày 28 tháng 8 là ngày
mừng Thánh Augustine, nên người ta đặt cho vùng đất mới này
cái tên St. Augustine để vinh danh một trong những nhà Thần
học danh tiếng của Giáo hội Công giáo La Mã. Cả một thuộc
địa – tất cả di dân, binh lính – ra bờ biển vào ngày 8 tháng
9. Khi ấy đô đốc Don Pedro Menendez de Aviles bước xuống
khỏi chiến thuyền, lên bờ hôn Thánh giá và tuyên bố thuộc
địa này dành cho vua Tây–ban–nha.
Những di dân này đã
tạm thời dựng lên bàn thờ dã chiến ngoài trời, trang trí và
thiết kế nó, sau đó họ cùng với linh mục tuyên úy Francisco
López de Mendoza Grajales cử hành Thánh lễ đầu tiên tại tiểu
bang Florida, nơi sau này là Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Những
người dân bản xứ hiếu kỳ thuộc bộ tộc Timucuan cũng đã kéo
ra bờ biển nom những kẻ lạ mới đến và họ cũng đã ở lại xem
thánh lễ này. Sau đó, người di dân Tây–ban–nha đã mời dân
bản xứ Timucuan (American Indian) cùng với họ mừng lễ Tạ Ơn
Đấng Toàn Năng đã đưa họ đến bến bình an. Và vì vậy hai sắc
dân Âu châu và Da đỏ (American Indian) đã cùng nhau chia sẻ
một mâm cơm trong tinh thần nhớ ơn về những chúc lành từ
trời cao trong suốt 56 năm trước khi có Ngày Lễ Tạ Ơn
(Thanksgiving), mà sau này là tiểu bang Massachusetts, do
những di dân Anh (Puritans) và người bản xứ Da đỏ thuộc các
bộ tộc Wampanoags thực hiện.
Thực đơn
Ngày Lễ
Tạ Ơn tại Plymouth đã xảy ra vào Ngày mùa hay Mùa gặt, nhưng
người Tây–ban–nha vừa mới chân ướt chân ráo lên bờ biển bắc
Mỹ. Chúng ta không biết thực đơn của họ gồm những món ăn gì
vào ngày này năm 1565, nhưng nhất định những món ăn này đã
được đem lên bờ từ các chiến thuyền viễn chinh của họ.
Tác giả Author Robyn Gioia tin rằng người Tây–ban–nha
lúc đó đã nấu món “cocido”, gồm thịt lợn, đậu, tỏi, bắp cải
và hành tây và nghệ tây – nghệ chỉ dấu hiệu thân thiện hay
hiếu khách, vì nghệ tây hiện nay vẫn còn là hương vị cao
lương nhất thế gới. Những tấm bánh qui khô và rắn chắc cũng
đã được dùng trong bữa tiệc này, vì loại bánh qui này là món
ăn chính được dùng vào những cuộc thám hiểm xuyên đại dương
cam go và lâu dài (bánh mì nóng giòn lên mốc rất chóng,
trong khi bánh qui khô thì giữ được lâu trong chạn)
Đối với dân Da đỏ Timucuans, họ rất thích các trò chơi và đồ
ăn biển, cũng như những món đậu và mướp, vì đây là những thứ
họ có thể đóng góp chung vui. Chúng ta được biết qua các khu
vực khảo cổ thì người Da đỏ Timucuans rất chuộng món hào, vì
thế có lẽ họ đã đóng góp món hào này cho những buổi tiệc
chăng. Và vì gà lôi rừng là thổ sản của tiểu bang Florida,
rất có thể món gà lôi đã là một trong những món ăn tại những
buổi tiệc mừng Lễ Tạ Ơn của hai dân tộc Tây–ban–nha và
Timucuan. Và dĩ nhiên, người Tây–ban–nha không thể thiếu món
rượu chát.
Cuộc thảm sát
Nhưng buồn thay, thời
kỳ sống chung hòa bình này đã chấm dứt mau chóng. Hai tuần
sau khi đổ bộ, Menendez đã thống lĩnh đại quân tiến về
phương bắc chọi với di dân Pháp. Qua tin tức gián điệp tại
các hải cảng của người Pháp, Nhà vua Tây–ban–nha Philip Đệ
Nhị được cho tin là Pháp đang xâm lấn lãnh thổ của mình. Còn
tệ hơn nữa, những di dân đó là dân Huguenots (Tin Lành
Pháp), French Calvinists (là người Pháp theo thuyết John
Calvin).
Philip bèn lệnh cho Menendez phải tiêu diệt
thuộc địa bất hợp pháp này. Quân viễn chinh đô đốc Menendez
đã thảm sát 130 người đàn ông Pháp, chỉ chừa đàn bà và trẻ
con. Vài tuần sau đó, người Da đỏ Timucuans báo cáo rằng có
khoảng 200 người đàn ông Pháp trên một chiếc thuyền hư hỏng
trôi dạt vào bờ biển gần đấy và nhóm người này đang đi bộ về
hướng bắc. Một lần nữa, Menendez đã đem quân sĩ giết trọn bộ
200 đàn ông người Pháp này.
Khoảng một thế kỷ sau,
những cư dân của thành phố St. Augustine khám phá chính họ
chịu bao cảnh bạo động bè phái & quốc gia. Một hải tặc Anh
đã chiếm cứ thành phố, cướp bóc phá hoại nhà thờ và nhà cửa
của dân chúng, giết khoảng 60 người và bắt sống đem đi một
số, một số được y giữ làm con tin. Số người còn lại y bán
làm dân nô lệ. Thuộc địa Mỹ châu đã là một nơi máu chảy
thành sông.
Phải thành thật rằng, Lễ Tạ Ơn tại thành
phố St. Augustine dưới phương nam chưa từng được xem là buổi
lễ truyền thống như Lễ Tạ Ơn tại Plymouth thuộc vùng
Tân–Anh–cát–lợi phía bắc. Đó không phải vì người Công giáo
Tây–ban–nha là kẻ vô ơn đối với Thiên Chúa cho những gì Ngài
ban; chỉ là vì bữa Tiệc Tạ Ơn ở đây chưa bao giờ thành ngày
lễ thường niên.
Những nhóm di dân Anh theo thuyết
Calvin tại vùng New England (Tin Lành) đã có sẵn một truyền
thống về “Những Ngày Lễ Tạ Ơn,” từ chính quốc, một truyền
thống lâu đời tại xứ Anh và được những di dân này đem theo
sang Tân Thế Giới (nước Mỹ). Người theo đạo Tin Lành Anh phủ
nhận Lịch Phụng vụ của giáo hội Công giáo La Mã, ngay cả
việc họ sẵn sàng không hợp pháp hóa ngày lễ Giáng sinh
(Christmas). Những ngày Lễ Tạ Ơn này đã được xem là thích
hợp với một tôn giáo được cải cách để loại bỏ các ngày lễ
buộc, những ngày lễ kính Đức Bà và Các Thánh [do Giáo hội
Công giáo đặt ra].
Hơn 240 năm kế tiếp, tức là sau
năm 1621 từ ngày lễ Tạ Ơn tại Plymouth đầu được cử hành,
những buổi Lễ Tạ Ơn Ngày Mùa đã trở nên thịnh hành tại vùng
Tân–Anh–cát–lợi, mặc dù Lễ này được cử hành vào những ngày
khác nhau tùy mỗi tiểu bang trong vùng. [Ghi chú: vùng New
England/Tân–Anh–cát–lợi bao gồm 6 tiểu bang thuộc miền Bắc
nước Mỹ: Connecticut (Con–néc–ti–cật), Maine (Men),
Massachusetts (Mát–xa–chú–sệt), New Hampshire (Niu–hấm–sơ),
Rhode Island (Rốt–ái–lần), và Vermont (Vờ–mon). –tkd]
Ý tưởng biến ngày Lễ Tạ Ơn thành ngày Lễ toàn Quốc đã
được bà Sarah Josepha Hale (1788–1879) hết lòng đề nghị, bà
là tác giả của bài thơ Mary Had a Little Lamb. Trong 17 năm,
bà đã vận động các ông tổng thống Mỹ để ngày Lễ Tạ Ơn truyền
thống tại vùng New England thành ngày lễ toàn quốc. Năm
1863, Tổng thống Abraham Lincoln đã chấp thuận kiến nghị của
bà Hale. Trong những tháng ngày đen tối của cuộc nội chiến
tại Hoa Kỳ, thời gian mà người Mỹ–chống–người Mỹ, Tổng thống
Lincoln hy vọng Ngày Lễ Tạ Ơn này sẽ ít nhất là bước tích
cực để Dân tộc Nam–Bắc Mỹ tiến đến thống nhất.
Tổng
thống Lincoln đã chọn 1 ngày Thứ Năm cuối cùng của tháng 11.
Vào năm 1941, Tổng thống Franklin Delano Roosevelt đã dời
ngày này sang ngày Thứ Năm thứ 4 trong tháng 11, lý do chính
là để phát động nền kinh tế Mỹ vì Lễ Tạ Ơn sẽ là ngày mở màn
cho việc mua sắm chuẩn bị cho mùa Giáng sinh kế đó.
Truyền thống của các Tổng thống Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ “ân
xá/tha chết” cho một con gà lôi vào mùa Lễ Tạ Ơn đã có từ
năm 1863. Noah Brooks, một phóng viên nhà báo tại dinh Bạch
Cung (nơi tổng thống Mỹ ở & làm việc) vào nhiệm kỳ cố Tổng
thống Lincoln và cũng là bạn thân với Lincoln, kể về câu
chuyện “nỗi buồn của Tad Lincoln (con thứ 4 của TT Lincoln)
khi cậu ta khám phá ra chú gà lôi (Turkey) của cậu nuôi như
con vật cưng sẽ phải chịu số phận lên bàn tiệc của gia đình
TT Lincoln vào ngày Lễ Tạ Ơn năm đó... Và để an ủi cậu con,
Ông bố Lincoln đã ban lệnh ân xá cho chú gà lôi cưng của cậu
con.”
Qua nhiều thập niên thăng trầm, các tổng thống
Mỹ đã lần lượt ân xá cho những chú gà lôi. Tổng thống John
F. Kennedy có lẽ là người đã lập ra câu, vào năm 1963 lúc
ông ta nhìn vào con gà lôi còn sống và phán, “Hãy để nó
sống.” Nghi thức ân xá cho các chú gà lôi may mắn khỏi bị
cắt tiết đã thành truyền thống hằng năm tại tòa Bạch ốc.
Lịch sử rất chi phức tạp, và có nhiều mẩu truyện thú vị
và hay bị quên. Vì thế trong tuần Lễ Tạ Ơn này, là cơ hội để
nhắc nhở quý độc giả về Ngày Lễ Tạ Ơn Đầu tiên thật sự đã
xảy ra do người di dân Tây–ban–nha và người bản xứ Da Đỏ
thuộc bộ lạc Timucuan cùng nhau cử hành trọng thể tại thành
phố St. Augustine, tiểu bang Florida–Hoa Kỳ này.
Thomas J. Craughwell hiện là tác giả của quyển sách mang tựa
“Thomas Jefferson’s Crème Brulee: How a Founding Father
and His Slave, James Hemings, Introduced French Cuisine to
America.”
tkd phiên dịch
nguồn:
– national catholic register
– mission nombre de dios – where the catholic faith took root in america

Bấm vào đây để in ra giấy (Print PDF)

Những tác phẩm về Mùa Lễ Tạ Ơn
Cám Ơn Tấm Lòng Thế Giới
Lời Cám ơn trong ngày Thanksgiving
Soạn Từ điển tiếng Việt
Lời Cám Ơn
Lời Tri Ân
Tạ Ơn Hoa Kỳ
Trọn đời Tạ ơn
Vẫn thèm Món quê
Tâm Thành Tạ Ơn
Người lính Khố Xanh
Người Lính VNCH
Từ "quốc gia" trong Pháp, Mỹ và Việt ngữ
Hương vị nước Tương Maggi của Pháp
Tiệc Mừng Lễ Tạ Ơn 2018 Của Hội Thân Hữu Quảng Đà Vùng Đông Bắc HK
xuất xứ những món ăn vào ngày lễ tạ ơn tại nước mỹ
thánh lễ tạ ơn đầu tiên tại nước mỹ là ở tiểu bang florida – là chuyện thật đấy!



thiên sứ micae – thánh bổn mạng sđnd qlvnch

|
|

hình nền: thắng cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ. Để xem được trang web này một cách hoàn hảo, máy của bạn cần được trang bị chương trình Microsoft Internet Explorer (MSIE) Ấn bản 9 hay cao hơn hoặc những chương trình Web Browsers làm việc được với HTML–5 hay cao hơn.
nguồn: internet eMail by tkd sưu tầm & trình bày
Đăng ngày thứ Năm, November 24, 2016
Cập nhật ngày Chúa Nhật, November
23/2025 – đổi sang hệ thống bootstrap framework 5.x
tkd . Khoá 10A–72/SQTB/ĐĐ, ĐĐ11/TĐ1ND, QLVNCH